داغ کردن موتور خودرو یکی از رایج‌ترین مشکلات فنی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند خسارت‌های سنگینی مانند سوختن واشر سرسیلندر، آسیب به سرسیلندر یا حتی خرابی کامل موتور را به همراه داشته باشد. وظیفه سیستم خنک‌کننده، حفظ دمای موتور در محدوده استاندارد است و هرگونه اختلال در عملکرد این سیستم باعث افزایش غیرعادی دمای موتور می‌شود.
مهم‌ترین دلایل داغ کردن موتور خودرو
۱. کمبود یا نشتی مایع خنک‌کننده
رایج‌ترین علت افزایش دمای موتور، کاهش سطح آب رادیاتور یا ضدیخ است. نشتی در رادیاتور، شلنگ‌ها، اتصالات یا مخزن انبساط باعث می‌شود گردش مایع خنک‌کننده مختل شده و موتور به سرعت داغ شود.
۲. خرابی واترپمپ
واترپمپ وظیفه گردش مایع خنک‌کننده در موتور را بر عهده دارد. خرابی این قطعه باعث کاهش یا توقف گردش آب شده و دمای موتور به سرعت افزایش پیدا می‌کند.
۳. خرابی ترموستات
ترموستات مسیر گردش آب بین موتور و رادیاتور را کنترل می‌کند. اگر در حالت بسته گیر کند، مایع خنک‌کننده به رادیاتور نمی‌رسد و موتور داغ می‌شود.
۴. گرفتگی رادیاتور یا مسیرهای خنک‌کننده
رسوبات، زنگ‌زدگی یا آلودگی داخل رادیاتور و شلنگ‌ها باعث کاهش جریان مایع خنک‌کننده و افت عملکرد سیستم خنک‌کاری می‌شود.
۵. کمبود یا کیفیت نامناسب روغن موتور
روغن موتور علاوه بر روانکاری قطعات، بخشی از حرارت موتور را نیز جذب می‌کند. کاهش سطح روغن یا استفاده از روغن نامناسب باعث افزایش اصطکاک و دمای موتور خواهد شد.
۶. خرابی فن رادیاتور
اگر فن خنک‌کننده در زمان مناسب روشن نشود یا عملکرد ضعیفی داشته باشد، مخصوصاً هنگام رانندگی در ترافیک، دمای موتور افزایش می‌یابد.
۷. خرابی واشر سرسیلندر
سوختن واشر سرسیلندر می‌تواند باعث ورود گازهای احتراق به سیستم خنک‌کننده یا مخلوط شدن آب و روغن شود که هر دو باعث افزایش دمای موتور خواهند شد.
۸. تنظیم نبودن موتور
تنظیم نبودن زمان جرقه‌زنی، احتراق ناقص یا مشکلات سیستم سوخت‌رسانی نیز می‌تواند موجب تولید حرارت بیش از حد در موتور شود.
اگر موتور خودرو داغ کرد چه باید کرد؟
در صورت بالا رفتن آمپر آب یا مشاهده بخار از زیر کاپوت:
- کولر خودرو را خاموش کنید تا فشار کمتری به موتور وارد شود.
- بخاری خودرو را روی حداکثر دما قرار دهید تا بخشی از حرارت موتور دفع شود.
- خودرو را در محل امن متوقف کنید.
- در صورت امکان موتور را در حالت درجا و دور آرام نگه دارید تا فن و واترپمپ به خنک شدن موتور کمک کنند.
- پس از کاهش دما، کاپوت را باز کنید تا حرارت سریع‌تر خارج شود.
- هرگز درب رادیاتور را زمانی که موتور داغ است باز نکنید؛ زیرا بخار و آب تحت فشار می‌تواند باعث سوختگی شدید شود.
چگونه از داغ کردن موتور جلوگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده می‌توان احتمال جوش آوردن خودرو را تا حد زیادی کاهش داد:
- سطح آب رادیاتور و ضدیخ را به‌صورت منظم بررسی کنید.
- روغن موتور را در زمان مقرر تعویض کرده و سطح آن را کنترل کنید.
- سلامت رادیاتور، شلنگ‌ها و اتصالات را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
- در صورت مشاهده نشتی، سریعاً نسبت به تعمیر آن اقدام کنید.
- عملکرد واترپمپ، ترموستات و فن رادیاتور را در سرویس‌های دوره‌ای کنترل کنید.
- در صورت وجود رسوبات، رادیاتور را شست‌وشو دهید.
علت داغ شدن موتور TU5
در موتورهای TU5 مانند پژو ۲۰۶ تیپ ۵، پژو ۲۰۷ و رانا، سیستم خنک‌کننده معمولاً عملکرد مناسبی دارد. با این حال خرابی فن رادیاتور، ترموستات، واترپمپ، کاهش سطح مایع خنک‌کننده یا گرفتگی رادیاتور می‌تواند باعث افزایش دمای موتور شود. بنابراین علت داغ شدن این موتور نیز تفاوت اساسی با سایر خودروها ندارد.
جمع‌بندی
داغ کردن موتور معمولاً نتیجه اختلال در سیستم خنک‌کننده یا روانکاری خودرو است. کمبود مایع خنک‌کننده، خرابی واترپمپ، ترموستات، فن رادیاتور، گرفتگی مسیرهای خنک‌کننده و کاهش کیفیت روغن موتور از مهم‌ترین دلایل این مشکل هستند. سرویس دوره‌ای، کنترل منظم سطح آب و روغن و رسیدگی سریع به نشتی‌ها، بهترین راه برای جلوگیری از آسیب‌های پرهزینه ناشی از افزایش دمای موتور است.
منبع: همراه مکانیک
